Verhalen van de Veluwe
Ontdek de regio via verhalen, plekken en geschiedenis
Verhalen van de Veluwe brengt het erfgoed van de Noord-Veluwe tot leven door verhalen te verbinden aan plekken in de regio. Het project versterkt de regionale identiteit en nodigt inwoners en bezoekers uit om de Veluwe op een andere manier te beleven: dwalend, ontdekkend en nieuwsgierig.
Door cultuur, erfgoed en toerisme te verbinden ontstaat een herkenbare verhaallijn die past bij deze regio en haar geschiedenis.
Wat is Verhalen van de Veluwe?
Verhalen van de Veluwe is een samenwerkingsproject van erfgoedorganisaties in de regio. Samen ontwikkelen zij een creatief product dat verhalen uit collecties verbindt aan locaties in de Noord-Veluwe. Deze verhalen vormen de rode draad en nodigen uit om meerdere plekken te bezoeken. Het project is nadrukkelijk samen met de erfgoedorganisaties opgezet. Hun kennis, collecties en verhalen vormen de basis.
Wat levert het op?
Het project draagt bij aan:
- een sterker gevoel van regionale identiteit
- meer binding met de regio bij inwoners en bezoekers
- versterkte samenwerking tussen cultuur en erfgoed
- ondersteuning van het amateurcircuit en vrijwilligers
- het verbinden van erfgoed en toerisme
- het ontwikkelen van een herkenbare regionale verhaallijn
Van idee naar Verdwaalspel
In de opstartfase zijn samen met de erfgoedorganisaties verschillende vormen onderzocht om verhalen te vertellen. Er is gekeken naar meerdere opties waaronder een kaartenset, een verzamelarmband en een servies. De gezamenlijke keuze viel op een kaartenset, het zogeheten Verdwaalspel. Met dit spel kunnen bezoekers door de regio dwalen en via kaarten kennismaken met verhalen en erfgoedlocaties.
Eerste editie: Jan Soldaat
In 2024 is het Verdwaalspel ontwikkeld rond het thema Jan Soldaat, passend bij 80 jaar vrijheid. De kaartenset is in meerdere rondes samen met de erfgoedorganisaties uitgewerkt en eind 2024 gepresenteerd. Het spel is in een oplage van 1.000 exemplaren verspreid via musea, erfgoedlocaties en VVV-punten (circa 25 locaties). Ook zijn bestaande erfgoedverhalen, zoals de vensters van Erfgoed Gelderland, meegenomen. Het resultaat is een inhoudelijk sterk en professioneel product.
Wat hebben we geleerd?
De verkoop en het gebruik van het Verdwaalspel bleven achter bij de verwachtingen. Uit de evaluatie kwamen belangrijke inzichten:
- vrijwilligers op locaties vinden het soms lastig het spel actief aan te bieden
- het product wijkt af van het gebruikelijke aanbod in museumwinkels
- erfgoedorganisaties die intensief betrokken waren, zijn enthousiaster dan organisaties die minder betrokken waren
- er wordt nog beperkt doorverwezen tussen musea
Deze lessen zijn waardevol geweest voor de doorontwikkeling van het project.
Doorontwikkeling: thema Water
Hoewel is overwogen om te stoppen, bleek het enthousiasme voor kaarten als drager van verhalen groot te blijven. Daarom is in juni 2025 besloten tot een tweede editie met het thema Water. Water raakt vrijwel alle erfgoedlocaties in de Noord-Veluwe en hun collecties. In deze editie staat niet de erfgoedlocatie centraal, maar het verhaal over water. Deze verhalen worden juist gepresenteerd op plekken tussen de musea, zoals horeca, winkels en B&B’s. Verwachting is dat deze locaties bezoekers makkelijker doorverwijzen naar verschillende musea. Daarnaast wordt een online laag toegevoegd via QR-codes op de kaarten, zodat verhalen ook digitaal verder verteld worden.
Het project Verhalen van de Veluwe loopt door in de pactperiode 2025–2027.
Samenwerking in de regio
Aan Verhalen van de Veluwe werken onder andere mee:
- Boerderijmuseum
- Museum Geelvinck
- Zuivelmuseum
- Nederlands Artillerie Museum
- Voerman Stadsmuseum
- Molen De Hoop
- Veluws Museum Hagendoorns Plaatse
- Stadsmuseum Harderwijk
- Oorlogsherinneringen
- Bakkerijmuseum
- Heerder Historisch Museum
- Noord Veluws Museum
- Museum Het Pakhuis
- Stoomgemaal Putten
Wat zien we terug?
De effecten van het project zijn zichtbaar op meerdere niveaus:
• erfgoedorganisaties hebben intensief samengewerkt aan een gezamenlijk product
• vrijwilligers en collecties zijn verbonden aan een professioneel eindresultaat
• erfgoed en toerisme zijn inhoudelijk gekoppeld
• waardevolle lessen zijn opgedaan over publieksbenadering en marketing
• thema’s als oorlog en water blijken goed te passen bij de identiteit van de regio
Waarom dit project belangrijk is
Verhalen van de Veluwe laat zien hoe samenwerking, experiment en leren van de praktijk bijdragen aan een sterker en herkenbaarder erfgoedverhaal voor de regio. Het project ontwikkelt zich stap voor stap en bouwt voort op ervaringen. Dit heeft als doel om verhalen blijvend zichtbaar en beleefbaar te maken voor iedereen.
